บริษัทจำกัดยังต้องลงหนังสือพิมพ์เชิญประชุมไหม? ม.1175 ใหม่

ช่วงก่อนประชุมสามัญประจำปี สำนักงานบัญชีมักโดนลูกค้าถามว่า “ปีนี้ยังต้องลงประกาศหนังสือพิมพ์เชิญประชุมอยู่ไหม” เหตุที่ถามกันเยอะเพราะกฎหมายเปลี่ยนไปตั้งแต่ต้นปี 2566 แต่บทความเก่าบนอินเทอร์เน็ตยังอ้างมาตรา 1175 ฉบับเดิมอยู่มาก

คำตอบขึ้นกับ 2 เรื่อง คือชนิดหุ้นของบริษัท กับสิ่งที่ข้อบังคับเขียนไว้

สรุปสั้น

• ตั้งแต่ 7 กุมภาพันธ์ 2566 คำบอกกล่าวเรียกประชุมใหญ่ของบริษัทจำกัดให้ส่งทางไปรษณีย์ตอบรับถึงผู้ถือหุ้นทุกคนที่มีชื่อในทะเบียน (ป.พ.พ. ม.1175)
• บริษัทที่มีแต่หุ้นชนิดระบุชื่อ ตัวบทไม่ได้บังคับให้ลงหนังสือพิมพ์อีกต่อไป
• ยังต้องลงใน 2 กรณี: (1) บริษัทมีหุ้นชนิดที่มีใบหุ้นออกให้แก่ผู้ถือ (2) ข้อบังคับของบริษัทยังเขียนให้ลงหนังสือพิมพ์ ตามคำชี้แจงกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (ม.ค. 2566)
• ส่งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วันก่อนวันประชุม ถ้าเป็นการประชุมเพื่อลงมติพิเศษ ไม่น้อยกว่า 14 วัน
• เรื่องนี้ใช้กับบริษัทจำกัดเท่านั้น บริษัทมหาชนจำกัดใช้ พ.ร.บ.บริษัทมหาชนจำกัด ซึ่งยังกำหนดให้โฆษณาในหนังสือพิมพ์ (ม.101) หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ตาม ม.6 วรรคสาม

มาตรา 1175 เปลี่ยนอะไรไปบ้าง

พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2565 และมีผลใช้บังคับตั้งแต่ 7 กุมภาพันธ์ 2566 เรื่องหนึ่งที่แก้คือวิธีบอกกล่าวเรียกประชุมใหญ่ของบริษัทจำกัด

ก่อนแก้ไข ม.1175 กำหนดให้ลงพิมพ์โฆษณาคำบอกกล่าวเรียกประชุมในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่ด้วย กรมพัฒนาธุรกิจการค้าชี้แจงว่าการแก้ไขครั้งนี้ “เป็นการยกเลิกวิธีการประกาศโฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่สำหรับบริษัทที่มีหุ้นชนิดระบุชื่อ” ตัวบทหลังแก้ไขวางหลักไว้ดังนี้

• ส่งคำบอกกล่าวทางไปรษณีย์ตอบรับถึงผู้ถือหุ้นทุกคนที่มีชื่อในทะเบียนผู้ถือหุ้น (กรมพัฒนาธุรกิจการค้าชี้แจงว่าส่งมอบถึงตัวผู้ถือหุ้นตาม ม.1244 แทนก็ได้)
• ส่งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วันก่อนวันนัดประชุม ถ้าเป็นการประชุมเพื่อลงมติพิเศษ ไม่น้อยกว่า 14 วัน
• ต้องโฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่ หรือในสื่ออิเล็กทรอนิกส์ตามกฎกระทรวง เฉพาะกรณีบริษัทมีหุ้นชนิดที่มีใบหุ้นออกให้แก่ผู้ถือ
• คำบอกกล่าวต้องระบุสถานที่ วัน เวลา และสภาพแห่งกิจการที่จะประชุมปรึกษากัน ถ้าเป็นการประชุมเพื่อลงมติพิเศษ ต้องระบุข้อความที่จะนำเสนอให้ลงมติด้วย

กฎกระทรวงที่พูดถึงคือ กฎกระทรวงการโฆษณาคำบอกกล่าวเรียกประชุมใหญ่ในสื่ออิเล็กทรอนิกส์ กรณีที่บริษัทจำกัดมีหุ้นชนิดที่มีใบหุ้นออกให้แก่ผู้ถือ พ.ศ. 2567 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 141 ตอนที่ 19 ก, 5 เมษายน 2567)

ตัวบท ม.1175 ไม่มีวลี “หรือตามที่ข้อบังคับกำหนด” เรื่องข้อบังคับในหัวข้อถัดไปจึงมาจากคำชี้แจงของนายทะเบียน ไม่ได้มาจากตัวบทมาตรานี้โดยตรง

2 กรณีที่บริษัทจำกัดยังต้องลงประกาศหนังสือพิมพ์เชิญประชุม

กรณีที่ 1: บริษัทมีหุ้นชนิดที่มีใบหุ้นออกให้แก่ผู้ถือ

บริษัทเก่าบางแห่งอาจเคยออกหุ้นชนิดที่มีใบหุ้นออกให้แก่ผู้ถือไว้ กรณีนี้ตัวบทยังกำหนดให้โฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่ หรือในสื่ออิเล็กทรอนิกส์ตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2567 (ม.1175)

เช็กได้จากข้อบังคับของบริษัทและสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น ถ้ายังไม่แน่ใจ ถามผู้สอบบัญชีหรือเลขานุการบริษัทที่ดูแลมาแต่เดิม

กรณีที่ 2: ข้อบังคับของบริษัทยังเขียนให้ลงหนังสือพิมพ์

บริษัทจำกัดจำนวนมากใช้ข้อบังคับสำเร็จรูปที่ร่างตาม ม.1175 ฉบับเดิม จึงมีข้อความทำนองนี้อยู่ “คำบอกกล่าวเรียกประชุมใหญ่ให้ลงพิมพ์โฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่อย่างน้อยหนึ่งคราว…”

กรมพัฒนาธุรกิจการค้าชี้แจงไว้เมื่อเดือนมกราคม 2566 ว่า หากข้อบังคับของบริษัทกำหนดให้ลงพิมพ์โฆษณาคำบอกกล่าวเรียกประชุมในหนังสือพิมพ์ ข้อบังคับนั้นยังใช้บังคับต่อไป บริษัทต้องทำตามข้อบังคับจนกว่าจะแก้ไข ถ้าเข้าใจว่าไม่ต้องลงแล้วแต่ยังไม่เคยแก้ข้อบังคับ บริษัทก็ยังผูกพันตามข้อบังคับเดิมอยู่

ตัวอย่างบริษัท 3 แบบ

บริษัท	สถานะ	ต้องลงหนังสือพิมพ์เชิญประชุมไหม
บริษัท ก จำกัด (ตั้งปี 2567)	หุ้นระบุชื่อทั้งหมด ข้อบังคับใช้แบบใหม่ ไม่มีข้อความเรื่องหนังสือพิมพ์	ไม่ต้องตามตัวบท ส่งไปรษณีย์ตอบรับก็พอ (ม.1175)
บริษัท ข จำกัด (ตั้งปี 2555)	หุ้นระบุชื่อทั้งหมด แต่ข้อบังคับเดิมเขียนให้ลงหนังสือพิมพ์	ต้องลงตามข้อบังคับ จนกว่าจะแก้ข้อบังคับ (คำชี้แจง กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ม.ค. 2566)
บริษัท ค จำกัด	มีหุ้นชนิดที่มีใบหุ้นออกให้แก่ผู้ถือ	ต้องโฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่ หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ตามกฎกระทรวง (ม.1175)

ถ้าบริษัท ข ไม่อยากลงหนังสือพิมพ์ทุกปี ทางที่ทำได้คือประชุมลงมติพิเศษแก้ข้อบังคับ (ม.1145) แล้วจดทะเบียนแก้ไข

แต่การประชุมครั้งที่จะแก้ข้อบังคับเองยังจัดในขณะที่ข้อบังคับเดิมใช้บังคับอยู่ จึงต้องบอกกล่าวเรียกประชุมตามข้อบังคับเดิมด้วย รวมถึงการลงหนังสือพิมพ์

ถ้าไม่ปฏิบัติตาม ม.1175 มีผลอย่างไร

โทษอยู่ใน พ.ร.บ.กำหนดความผิดเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัด สมาคม และมูลนิธิ พ.ศ. 2499 ซึ่งปัจจุบันเปลี่ยนเป็นค่าปรับเป็นพินัยแล้ว (พ.ร.บ.ว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565 ม.39)

• บริษัทที่ไม่ปฏิบัติตาม ม.1175 ต้องชำระค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 20,000 บาท (ม.17)
• กรรมการ ผู้จัดการ หรือผู้รับผิดชอบที่สั่งการหรือละเว้นจนบริษัทกระทำความผิด ไม่เกิน 50,000 บาท (ม.25)

ที่หนักกว่าค่าปรับคือเรื่องมติ ถ้าการประชุมนัดเรียกฝ่าฝืนกฎหมายหรือข้อบังคับ กรรมการหรือผู้ถือหุ้นคนใดคนหนึ่งร้องขอให้ศาลเพิกถอนมติของที่ประชุมนั้นได้ภายในหนึ่งเดือนนับแต่วันลงมติ (ม.1195)

อีกเรื่องคือนายทะเบียนจะรับจดทะเบียนเรื่องที่อาศัยมตินั้น เช่น เปลี่ยนกรรมการหรือแก้ข้อบังคับ ก็ต่อเมื่อดำเนินการตามกฎหมายและข้อบังคับครบถ้วนแล้ว (แนวปฏิบัติของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า)

อย่าสับสนกับบริษัทมหาชนจำกัด

การแก้ ม.1175 ใช้กับบริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เท่านั้น บริษัทมหาชนจำกัดอยู่ใต้ พ.ร.บ.บริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535

พ.ร.บ.นี้กำหนดให้ส่งหนังสือนัดประชุมถึงผู้ถือหุ้นและนายทะเบียนไม่น้อยกว่า 7 วันก่อนวันประชุม และโฆษณาคำบอกกล่าวนัดประชุมในหนังสือพิมพ์ไม่น้อยกว่า 3 วันก่อนวันประชุม (ม.101) หรือใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์แทนได้ตามหลักเกณฑ์ที่นายทะเบียนกำหนด (ม.6 วรรคสาม)

สำหรับบริษัทมหาชน เราลงประกาศตามวันที่บริษัทกำหนด รายละเอียดอยู่ที่หน้า ประกาศสำหรับบริษัทมหาชนจำกัด

Checklist ก่อนส่งหนังสือเชิญประชุมผู้ถือหุ้น (บริษัทจำกัด)

1. เปิดข้อบังคับฉบับล่าสุดที่จดทะเบียนไว้ หาหมวด “การประชุมผู้ถือหุ้น” ว่ามีคำว่า “หนังสือพิมพ์” หรือไม่
2. ตรวจว่าบริษัทมีหุ้นชนิดที่มีใบหุ้นออกให้แก่ผู้ถือหรือไม่
3. แยกวาระว่ามีเรื่องที่ต้องใช้มติพิเศษหรือไม่ (เช่น เพิ่มทุน ลดทุน แก้ข้อบังคับ เลิกบริษัท) ถ้ามี ใช้ระยะเวลา 14 วัน
4. คำนวณวันส่งไปรษณีย์ตอบรับและวันลงหนังสือพิมพ์ (ถ้าต้องลง) ด้วยวิธีนับตาม ม.193/3 ดูตัวอย่างที่ เครื่องคำนวณวันลงประกาศ
5. ร่างคำบอกกล่าวให้ครบ: สถานที่ วัน เวลา และสภาพแห่งกิจการ (วาระ) ถ้ามีวาระมติพิเศษ ให้ระบุข้อความที่จะเสนอให้ลงมติด้วย (ม.1175 วรรคสอง)
6. เก็บหลักฐาน: ใบตอบรับไปรษณีย์ และฉบับหนังสือพิมพ์ที่ลงประกาศ

ถ้าต้องลงประกาศกับสยามบิซคอร์เนอร์

หนังสือพิมพ์สยามบิซคอร์เนอร์เป็นหนังสือพิมพ์รายวัน จดแจ้งการพิมพ์ต่อหอสมุดแห่งชาติ สสช 34/2562 ISSN 2539-5971 ออกฉบับทุกวัน หลังลงประกาศแล้วดาวน์โหลดฉบับที่ลงเป็น PDF เก็บไว้เป็นหลักฐานได้

• มีร่างประกาศแล้ว ส่งไฟล์ได้ที่ สั่งลงประกาศออนไลน์
• ยังไม่มีร่าง ใช้แบบฟอร์มสำเร็จรูปที่ สร้างประกาศเอง
• รายละเอียดการลงประกาศเชิญประชุมผู้ถือหุ้นอยู่ที่หน้า ลงประกาศเชิญประชุมผู้ถือหุ้น

ควรจองวันลงประกาศให้เผื่อเวลาพอก่อนวันประชุม

คำถามที่พบบ่อย

บริษัทจำกัดยังต้องลงหนังสือพิมพ์เชิญประชุมผู้ถือหุ้นหรือไม่?

ถ้าบริษัทมีแต่หุ้นชนิดระบุชื่อ และข้อบังคับไม่ได้กำหนดให้ลงหนังสือพิมพ์ ตัวบทไม่บังคับให้ลงแล้ว ตั้งแต่ 7 ก.พ. 2566 ให้ส่งคำบอกกล่าวทางไปรษณีย์ตอบรับถึงผู้ถือหุ้นทุกคน (ม.1175) แต่ถ้ามีหุ้นชนิดที่มีใบหุ้นออกให้แก่ผู้ถือ หรือข้อบังคับยังกำหนดให้ลงหนังสือพิมพ์ ยังต้องลง

ข้อบังคับเขียนให้ลงหนังสือพิมพ์ แต่กฎหมายใหม่ไม่บังคับแล้ว ต้องทำตามอะไร?

ต้องทำตามข้อบังคับ กรมพัฒนาธุรกิจการค้าชี้แจงไว้เมื่อ ม.ค. 2566 ว่าข้อบังคับที่กำหนดให้ลงหนังสือพิมพ์ยังใช้บังคับต่อไป จนกว่าบริษัทจะแก้ไขข้อบังคับ

ต้องส่งหนังสือเชิญประชุมล่วงหน้ากี่วัน?

ไม่น้อยกว่า 7 วันก่อนวันประชุม และไม่น้อยกว่า 14 วันถ้าเป็นการประชุมเพื่อลงมติพิเศษ (ม.1175) โดยไม่นับวันแรกตาม ม.193/3 ถ้าข้อบังคับกำหนดระยะเวลานานกว่า ให้ใช้ระยะที่ยาวกว่า

ไม่ปฏิบัติตาม ม.1175 มีโทษเท่าไร?

บริษัทต้องชำระค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 20,000 บาท (ม.17) และกรรมการหรือผู้รับผิดชอบที่สั่งการหรือละเว้น ไม่เกิน 50,000 บาท (ม.25) ตาม พ.ร.บ.กำหนดความผิดฯ พ.ศ. 2499

ถ้าลงประกาศเชิญประชุมไม่ทันกำหนด ต้องทำอย่างไร?

ถ้าลงไม่ทันระยะเวลาก่อนวันประชุมที่กฎหมายหรือข้อบังคับกำหนด ทางที่ปลอดภัยคือเลื่อนวันประชุมแล้วบอกกล่าวใหม่ให้ครบระยะเวลา เพราะถ้าการประชุมนัดเรียกฝ่าฝืนกฎหมายหรือข้อบังคับ มติอาจถูกร้องขอให้ศาลเพิกถอนได้ (ม.1195) ส่วนฉบับเก่าที่เคยลงไว้แล้ว ดาวน์โหลดได้ที่หน้าดาวน์โหลดหนังสือพิมพ์

แหล่งอ้างอิง

• พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนที่ 69 ก (8 พ.ย. 2565): สำเนาจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 ลักษณะ 22 หุ้นส่วนและบริษัท (ฉบับรวม): dbd.go.th/law/42
• คำชี้แจงกรมพัฒนาธุรกิจการค้า แนวทางปฏิบัติตาม ม.1175 ที่แก้ไขใหม่ (ม.ค. 2566): PDF
• กฎกระทรวงการโฆษณาคำบอกกล่าวเรียกประชุมใหญ่ในสื่ออิเล็กทรอนิกส์ กรณีที่บริษัทจำกัดมีหุ้นชนิดที่มีใบหุ้นออกให้แก่ผู้ถือ พ.ศ. 2567 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 141 ตอนที่ 19 ก หน้า 9 (5 เม.ย. 2567)
• คู่มือการปฏิบัติงานของผู้ช่วยนายทะเบียนกลางและนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัท ในการพิจารณาคำขอจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนและบริษัทจำกัด (กรมพัฒนาธุรกิจการค้า): PDF
• พ.ร.บ.กำหนดความผิดเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนฯ พ.ศ. 2499 (ฉบับรวม): dbd.go.th/law/130
• พ.ร.บ.บริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535 (ฉบับรวม): dbd.go.th/law/305
• สรุปกฎหมายการลงประกาศทุกประเภท: กฎหมายการลงประกาศหนังสือพิมพ์ของบริษัท

ข้อมูลในหน้านี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย กรณีมีข้อสงสัยเฉพาะเรื่องโปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ